Las Zwierzyniecki to największy kompleks leśny w granicach Tarnobrzega, rozciągający się na ponad 230 hektarach w północno-wschodniej części miasta. To fragment dawnej Puszczy Sandomierskiej, który przetrwał urbanizację i dziś pełni rolę zielonych płuc miasta – szczególnie ważnych dla Tarnobrzega, niegdyś centrum przemysłu wydobycia siarki. Od 2021 roku tereny te objęte są ochroną jako zespół przyrodniczo-krajobrazowy.
Nazwa „Zwierzyniec” nie wzięła się znikąd. To dziedzictwo po rodzie Tarnowskich, którzy w dawnych czasach utrzymywali tu bogaty zwierzyniec – hodowlę dzikich zwierząt leśnych przeznaczonych na polowania. Ulica Zwierzyniecka, która prowadzi od lasu przez Serbinów aż do Zamku Dzikowskiego, to pozostałość starej drogi łączącej posiadłość magnacką z puszczą.
- przepiękne
- niemal dwustuletnie dęby
- unikalne kapliczki i krzyże
- cenne gatunki roślin
- mikroklimat i oddech od upałów
- ślady historii industrializacji
Co można zobaczyć w Lesie Zwierzynieckim
Spacerując po lesie, natknąć się można na kilka ciekawych obiektów. Przy leśniczówce stoi kapliczka św. Onufrego – patrona leśników i pustelników. To niewielki, ale charakterystyczny element krajobrazu. W okolicach Borowa znajduje się kolejna leśna kapliczka, a rozrzucone po terenie krzyże to pamiątka po Zdzisławie Tarnowskim, który miał zwyczaj stawiać je w swoich dobrach.
Przez las przebiega linia kolejowa łącząca stację Tarnobrzeg ze stacją Sobów – dla wielu to malownicza trasa, choć dziś niezbyt uczęszczana. Na obrzeżach lasu znajdziemy ogródki działkowe „Wymysłów” i „Zwierzyniec”, boisko klubu Siarka Tarnobrzeg od strony Bogdanówki, a także Cmentarz Komunalny po stronie Sobowa.
Na terenie lasu zachowały się betonowe kręgi – pozostałość po inwestycjach związanych z budową Centralnego Okręgu Przemysłowego w latach 30. XX wieku. To ciekawy ślad historii industrializacji przedwojennej Polski.
Przyroda Lasu Zwierzynieckiego
Las to nie tylko miejsce spacerów, ale też cenna enklawa przyrodnicza. Rosną tu niemal dwustuletnich dęby – pomnikowe drzewa będące świadkami historii. Podczas inwentaryzacji przyrodniczej przeprowadzonej w 2019 roku stwierdzono występowanie kilku chronionych gatunków roślin, w tym konwalii majowej, marzanki wonnej i kruszyny pospolitej.
To miejsce życia wielu organizmów, często związanych ze starymi drzewami i drzewostanami w różnych stadiach rozwoju. Las pełni też ważną funkcję mikroklimatyczną – latem temperatura powietrza jest tu odczuwalnie niższa niż w pozostałych częściach miasta. W dobie susz i upałów to nie do przecenienia.
Zwierzyniec wychwytuje zanieczyszczenia powietrza i stanowi barierę dla hałasu, co ma szczególne znaczenie w kontekście planowanej obwodnicy miasta. Dla Tarnobrzega, który przez dziesięciolecia żył przemysłem siarkowym, zieleń miejska to nie tylko przyjemność, ale i konieczność.
Dla kogo jest Las Zwierzyniecki
To miejsce dla każdego, kto potrzebuje oddechu od miejskiego zgiełku. Mieszkańcy Tarnobrzega wykorzystują las głównie rekreacyjnie – na spacery, przejażdżki rowerowe, grzybobranie jesienią. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do zabaw i kontaktu z naturą, miłośnicy biegania mają do dyspozycji leśne ścieżki, a rowerzyści – utwardzone dróżki.
Nie jest to typowa atrakcja turystyczna z biletami i godzinami otwarcia. To po prostu las – dostępny, darmowy, otwarty o każdej porze. Można tu przyjść na godzinę albo spędzić pół dnia, nikt nikogo nie pogania.
Kontrowersje wokół gospodarki leśnej
Zwierzyniec nie jest objęty obszarową formą ochrony w rozumieniu parków narodowych czy rezerwatów – zarządza nim Nadleśnictwo Nowa Dęba. To gospodarcze użytkowanie lasu w granicach miasta budzi od lat konflikty między mieszkańcami a nadleśnictwem. W lokalnych mediach regularnie pojawiają się doniesienia o wycinkach, które nie wszystkim się podobają.
Dopiero w 2021 roku, po zebraniu ponad 1600 podpisów mieszkańców, udało się utworzyć zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Lasy Zwierzyniec i Jasień”. To forma ochrony, która ma zabezpieczyć najcenniejsze fragmenty przed nadmierną eksploatacją, zachowując jednocześnie walory widokowe, przyrodnicze i historyczne.
Las Zwierzyniecki to dla Tarnobrzega symbol zielonej przyszłości w miejsce siarkowo-żółtej przeszłości. Miasto, które kiedyś żyło przemysłem wydobywczym, dziś stawia na ekologię i ochronę środowiska.
Jak dojechać i ile czasu zarezerwować
Las znajduje się w północno-wschodniej części Tarnobrzega, więc dla mieszkańców miasta to najczęściej spacer lub przejażdżka rowerem z domu. Dla przyjezdnych najwygodniej dojechać samochodem – wystarczy wpisać w nawigację „Las Zwierzyniecki Tarnobrzeg” lub „ulica Zwierzyniecka Tarnobrzeg”. Parking nie stanowi problemu, można zostawić auto przy jednym z wjazdów do lasu.
Komunikacja miejska również dociera w pobliże – warto sprawdzić aktualne rozkłady jazdy autobusów kursujących w kierunku Sobowa lub dzielnicy Serbinów.
Praktyczne informacje o zwiedzaniu
Wstęp: bezpłatny, las dostępny przez całą dobę
Czas zwiedzania: zależy od zainteresowań – na krótki spacer wystarczy godzina, na dłuższą wycieczkę z picnikiem można zaplanować 2-3 godziny
Najlepsza pora: wiosna i lato, gdy las jest w pełni zieleni, jesień dla miłośników grzybów i jesiennych kolorów
Dla kogo: rodziny z dziećmi, spacerowicze, biegacze, rowerzyści, miłośnicy natury
Co zabrać: wygodne buty (leśne ścieżki mogą być nierówne), wodę w upalne dni, kamerę lub aparat dla chcących uchwycić przyrodnicze detale
Uwaga: w lesie nie ma infrastruktury turystycznej typu toalety czy punkty gastronomiczne – to naturalny teren leśny wykorzystywany rekreacyjnie przez mieszkańców